LA PAJINA DJUDEO-ESPANYOLA
AKI YERUSHALAYIM
Revista Kulturala Djudeo-espanyola

PAJINA DE ENTRADA

AUTORIDAD NASIONALA DEL LADINO

SEFARAD

INSTITUTO MAALE ADUMIM

AKI YERUSHALAYIM

ULTIMO NUMERO

TODOS LOS NUMEROS

LIBRERIA SEFARAD

PERIODIKOS

ASOSIASIONES I ORGANIZASIONES

JENEALOJIA SEFARADI

AKI YERUSHALAYIM #84


FILATELIA SEFARADI                               Mordehay Arbell


Mansiones Sefaradis en Curaçao

La Posta de las Antilyas ‘Holandezas emitio una seria de timbros ke sus tema prinsipal es la arkitektura de las kazas en la kapitala, Willemstaadt, en la izla de Curaçao.

En uno de estos timbros puede ser vista la kaza de Henry de Costa Gomez, djudio sefaradi, fraguada por el arkitekta Morris Cardozo, el tambien sefaradi. Esta kaza, yamada “la torta de boda”, es tipika de la arkitektura sefaradi de esta izla siendo ke kombina elementos de los estilos de konstruksion de ‘Holanda  (Curaçao se topa basho la korona ‘holandeza), de Portugal (paiz de onde vinieron los djudios de Curaçao) i del tropiko (adaptasion al klima de Curaçao) ansi ke de Ingletierra i Danimarka tambien, potensias  koloniales de otras izlas del Caribe, onde ay tambien komunidades sefaradis.

La kaza se topa en kaye Scharloo, kaye onde pueden ser vistas asta oy algunas de las mansiones de los sefaradis ke bivieron ayi.  Los istoriadores deskriven a esta kaye komo una kaye djudia tipika. En la noche de Pesah los kantes del Seder se oiyan de kaza en kaza;  en Kipur se konsentia ayi un silensio kompleto, i en Purim eya era yena de movimiento, kon la djente ke  yevava “Platikos de Purim” de kaza a kaza.

En 1634  naves ‘holandezas konkistaron la izla de Curaçao de los espanyoles. Aparte de dos kavzos ke fuersas inglezas okuparon la izla en el siglo 19, eya kedo ‘holandeza asta oy.

judios sefaradis toparon en Curaçao un lugar onde puedan bivir en paz. Kuando los primeros djudios de Amsterdam desidieron de aresentarsen en esta izla los ‘holadezes no les permetieron de morar en la kapitala, Willenstadt, i les dieron un lugar mas aleshado, ma poko a poko eyos pasaron a la sivdad, a edifisios komersiales al lado de la mar, serka del porto, i a kazas en la kaye Scharloo. En el siglo 18 eyos ya konstituyian la mayoria de la povlasion blanka de Curaçao.

Oy dia kedaron solo 300 a 400 almas djudias en Curaçao i las mansiones ande bivian se transformaron en muzeos i archivos o kedaron abandonadas. Komo enshemplo de estas mansiones traemos aki las fotografias de la kaza de David Senior, kaye Scharloo No. 55 i de la kaza de la famiya  De Sola, en el numero 86. El edifisio komersial tipiko es la kaza de la famiya Penha (1707-1733). Tambien son interesantes, del punto de vista arkitektural, el mikve (banyo ritual) i la sinagoga Mikve Israel, ke la posta la kompara kon Yerushalayim, en un timbro apuntando el atadijo  espesial entre Yerushalayim i Curaçao.  

Volver